PET اسکن چیست و چه کاربردهایی دارد؟
PET اسکن (پتاسکن) یا «توموگرافی با گسیل پوزیترون» یکی از پیشرفتهترین روشهای تصویربرداری پزشکی هستهای است که برخلاف CT یا MRI، تنها شکل و ساختار اندامها را نشان نمیدهد بلکه فعالیت متابولیک و عملکرد سلولها را بررسی میکند.
این ویژگی باعث شده پت اسکن در تشخیص و پیگیری سرطانها، بیماریهای مغزی مانند صرع و آلزایمر، و ارزیابی بیماریهای قلبی به ابزاری حیاتی تبدیل شود.
نحوه عملکرد PET اسکن
در PET Scan مقدار کمی ماده رادیواکتیو به بدن تزریق میشود. رایجترین ماده، FDG (فلوئورودئوکسیگلوکز) است که به سلولهایی با مصرف انرژی بالا (مانند سلولهای سرطانی) جذب میشود.
مراحل انجام PET اسکن
تزریق ماده رادیواکتیو (معمولاً FDG) به صورت وریدی
استراحت ۴۵ تا ۶۰ دقیقهای برای جذب ماده در سلولها
تصویربرداری با دستگاه PET به مدت 10 تا ۴۵ دقیقه (معمولاً همراه با CT → PET/CT)
کاربردهای بالینی پتاسکن
تشخیص زودهنگام و مرحلهبندی سرطانها
بررسی میزان پاسخ به شیمیدرمانی یا رادیوتراپی
تشخیص عود یا گسترش سرطان به سایر اندامها
افتراق بافت زنده از بافت نکروزه
بررسی عملکرد مغز در بیماریهایی مانند صرع، تومور مغزی یا آلزایمر
بررسی خونرسانی به قلب در بیماران کرونری
📌 برای مشاهده مراکز ارائهدهنده این خدمات: مراکز پت اسکن در ایران
آمادگیهای لازم پیش از PET اسکن
ناشتا بودن حداقل ۴ تا ۶ ساعت (نوشیدن آب مجاز است)
پرهیز از فعالیت بدنی سنگین در روز قبل از اسکن
تنظیم وعده غذایی بیماران دیابتی طبق توصیه پزشک
اطلاع به پزشک در صورت بارداری یا شیردهی
استفاده از لباسهای ساده و بدون فلز
📌 مقاله مرتبط: راهنمای آمادگی قبل از پت اسکن
مدت زمان انجام PET اسکن
کل فرآیند معمولاً بین ۲ تا ۳ ساعت طول میکشد:
تزریق و جذب ماده رادیواکتیو: حدود ۱ ساعت
تصویربرداری: ۳۰ تا ۴۵ دقیقه
آمادهسازی و ترخیص
ایمنی و عوارض احتمالی PET اسکن
مقدار ماده رادیواکتیو بسیار کم و بیخطر است و طی چند ساعت دفع میشود.
واکنشهای آلرژیک نادر هستند.
نوشیدن آب به دفع سریعتر کمک میکند.
در زنان باردار یا شیرده، فقط در صورت ضرورت و با نظر پزشک انجام میشود.
تفسیر نتایج و پیگیری
تصاویر PET اسکن توسط متخصص پزشکی هستهای تحلیل میشوند.
نواحی با جذب غیرطبیعی ماده میتواند نشاندهنده توده سرطانی، عفونت یا اختلال عملکرد باشد.
گزارش نهایی ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت آماده میشود و به پزشک معالج تحویل داده میشود.
هزینه PET اسکن در ایران
هزینه این تصویربرداری در ایران بسته به مرکز، نوع اسکن و بیمه متفاوت است. میانگین هزینه بدون هزینه رادیودارو حدود 12 تا 40 میلیون تومان است.
📌 اطلاع از هزینه و رزرو نوبت پت اسکن
PET اسکن با ترکیب تکنولوژی رادیودارو و تصویربرداری پیشرفته، ابزاری حیاتی در تشخیص و پیگیری بیماریهاست. این روش بهویژه در سرطان، بیماریهای مغزی و قلبی جایگاهی کلیدی دارد.
اگر نیاز به انجام پتاسکن دارید، میتوانید از طریق سامانه بینوبت، نوبت خود را به صورت اینترنتی در معتبرترین مراکز سراسر ایران رزرو کنید.
✅ حدود ۲ تا ۳ ساعت شامل تزریق، استراحت و تصویربرداری.
✅ PET فعالیت سلولی و متابولیک را نشان میدهد؛ CT/MRI بیشتر ساختار بافتها را.
دیدگاهها و پرسشها