بی‌نوبت
مقاله پزشکی با بازبینی علمی

پروستات چیست؟|علائم، دلایل و روش های تشخیص و پیشگیری و درمان بیماری های پروستات و سرطان

پروستات غده ی کوچکی در بدن مردان است که در زیر مثانه قرار دارد و نقش مهمی در تولید مثل و عملکرد دستگاه ادراری ایفا میکند. بیماری و مشکلات شایع پروستات در مردان شامل پروستاتیک( التهاب پروستات) هایپر پلازی خوش خیم پروستات ( بزرگی پروستات) و سرطان های پروستات میباشد که با توجه به ژنتیک و سبک زندگی در مردان بروز امکان بروز بیماری را فراهم میکنند. هر کدام از بیماری های پروستات علائم و روش های درمانی متفاوتی دارند. علائم هشدار دهنده پروستات شامل: ضعف جریان ادرار، تکرر ادرار شبانه و درد لگن میباشد. جهت بررسی علائم، پیشگیری، اصلاح سبک زندگی و رژیم های موثر در درمان پروستات و همچنین مشورت با پزشک متخصص میتوانید به ادامه مقاله مراجعه کنید.

پروستات چیست
پروستات چیست چه عوارضی دارد چگونه درمان میشود
  1. مشکلات شایع پروستات چه چیزهایی هستند؟
  2. چه کسانی دچار مشکلات پروستات می‌شوند و چقدر بین مردم رایج است؟
  3. چطور می توانم از مشکل پروستات جلوگیری کنم؟
  4. علت اصلی سرطان پروستات چیست؟
  5. اطلاعات تخصصی پزشکی
  6. نکته پزشکی
  7. غذاهای ممنوعه برای درمان پروستات: 
  8. نکات تکمیلی سبک زندگی
  9. هشدار
  10. پرسشنامه بین‌المللی علائم پروستات (IPSS) چیست؟
  11. با پر کردن پرسشنامه ی زیر سطح سلامت پروستات خود را بسنجید.
  12. نیاز به مشاوره دارید؟

پروستات غده ی کوچکی در بدن مردان است که در زیر مثانه قرار دارد و نقش مهمی در تولید مثل و عملکرد دستگاه ادراری ایفا میکند. بیماری و مشکلات شایع پروستات در مردان را ایجاد میکند غده‌ی پروستات اندازه‌ی بزرگی ندارد، اندازه اش به طور حدودی به اندازه یک گردو است؛ اما موقعیت قرارگیری آن در بدن گونه‌ای است که اگر هرگونه اختلالی در آن رخ دهد، این غده در زیر مثانه و جلوی راست‌روده بدن قرار گرفته است. همچنین، پروستات بخش بالایی مجرای ادرار، یعنی همان لوله‌ای که ادرار را از مثانه به خارج از بدن هدایت می‌کند را در بر گرفته است؛ به همین خاطر مشکلات پروستات می‌تواند بر دفع ادرار و عملکرد جنسی تأثیر بگذارند.

پروستات کجای بدن قرار دارد
پروستات کجای بدن قرار دارد

عمکرد پروستات چیست و چه کاری انجام می‌دهد؟

پروستات نقش کلیدی ای در تولید مثل دارد. اگرچه که این بیضه‌ها هستند که اسپرم را تولید می‌کنند، اما پروستات (به همراه اندام‌های کوچک مجاور به نام کیسه‌های منی) به تولید مایع منی کمک می‌کند؛ در واقع مایع غلیظی است که اسپرم‌ها در آن می توانند حرکت ‌کنند.

آنچه هنگام انزال رخ می‌دهد بدین صورت است: در داخل پروستات، مجموعه‌ای از مجاری که با سلول‌های ترشح‌کننده مایع پوشیده شده‌اند، مایع پروستات را به درون مجاری ادرار (لوله‌ای که ادرار را از مثانه خارج می‌کند) هدایت می کند. در آنجا، این مایع با اسپرم‌های تولیدشده در بیضه‌ها و همچنین مایعات حاصل از کیسه منی (غدد باریکی که در دو طرف پروستات قرار دارند) ترکیب می‌شود.

پروستات از دو بخش راست و چپ تشکیل شده و در قسمت پایه اندازه‌اش پهن‌تر می‌شود. قسمت پایه پروستات در بخش بالاتری از بدن قرار دارد، یعنی جایی که این غده در مجاورت با مثانه است. «اَپکس»(Apex) یا رأس پروستات، انتهای پایینی آن است که به راست‌روده نزدیک‌تر می‌باشد. بخش میانی غده پروستات نیز بین رأس و پایه قرار گرفته است. این اصطلاحات در مباحث مربوط به سرطان پروستات اهمیت ویژه ای دارد، زیرا در هر ناحیه‌ای از پروستات که سرطان در آن بوجود آید، می‌تواند بر علائم، گزینه‌های درمانی و نتایج بیماری تأثیر بگذارد.

عملکرد پروستات

مشکلات شایع پروستات چه چیزهایی هستند؟

متأسفانه، بیشتر مردان در طول زندگی ممکن است نوعی از مشکلات پروستات را تجربه کنند. مشکلات پروستات به طور معمول شامل سه وضعیت: پروستاتیت(التهاب پروستات)، هایپرپلازی خوش خیم پروستات، و سرطان پروستات می‌شوند.

پروستاتیت به معنای ملتهب شدن غده پروستات است. این بیماری دو نوع اصلی دارد: پروستاتیت حاد و پروستاتیت مزمن.

پروستاتیت حاد ناشی از عفونت (معمولاً توسط باکتری) است و موجب بروز ناگهانی علائمی همچون ادرار دردناک، جریان ضعیف ادرار و تب و لرز می‌شود. پروستاتیت مزمن که با نام «سندرم درد مزمن لگن» نیز شناخته می‌شود، وضعیتی است که تعریف دقیق و مشخصی ندارد. علائم آن شامل ناراحتی مداوم در ناحیه لگن، درد یا سوزش هنگام ادرار، افزایش نیاز به دفع ادرار، دشواری در تخلیه مثانه و/یا انزال دردناک است. علت زمینه‌ای آن می‌تواند التهابی مزمن (با یا بدون عفونت) باشد و اغلب نمی‌توان دلیل دقیقی برای بروز علائم یافت.

 هایپرپلازی خوش خیم پروستات(BPH): به صورت شایع "بزرگ شدن پروستات" نام دارد، که بعد از 50سالگی مردان، این اندازه این غده افزایش زیادی پیدا می کند و اندازه ان در طول زندگی مردان حتی دوبرابر یا سه برابر حالت عادی هم میتواند باشد. هایپرپلازی خوش خیم پروستات توسط سرطان بوجود نمی اید، بلکه ممکن از هنگام رخ دادن سرطان بوجود آید.

همچنین هایپرپلازی خوش خیم پروستات یک مرحله ای در زندگی مردان است که همیشه انتظار می رود که رخ بدهد. حدود نیمی از مردان که این مشکل را دارند، علائمی ندارند، اما برای برخی از انها میتواند مشکل ساز باشد. با بزرگ شدن غده پروستات، مجاری ادرار( لوله ای که ادرار را از مثانه به الت تناسلی منتقل میکند) تحت فشار قرار میگیرد و مسدود می‌شود؛ در نتیجه دیواره‌های عضلانی مثانه ناچار هستند که شدیدتر فعالیت کنند و در دفع ادرار باعث بوجود امدن مشکلاتی میشود.

سرطان پروستات، مانند سایر سرطان ها، به خاطر رشد غیرطبیعی سول ها رخ میدهد. سرطان پروستات به دو نوع (با توجه به خود غده پروستات) خود محوری-پیشرفته (رخ دادن سرطان داخل غده) و متاستاز/فراگستری (رخ دادن سرطان در داخل و خارج غده) شناخته میشود. در سال‌های اخیر، پیشرفت‌های چشم‌گیری در زمینه غربالگری، آزمایش و درمان این سرطان انجام شده است.

چه عواملی باعث بروز مشکلات پروستات می‌شوند؟

پروستاتیت حاد به طور معمول ناشی از عفونت باکتریایی است. پروستاتیت مزمن/سندروم درد مزمن لگن هنوز علت دقیقی برای چگونگی بروز دادن این مشکل ندارد. احتمال دارد که سیستم ایمنی بدن به اشتباه پروستات را هدف(عامل بیماری) قرار داده و ترشحات التهابی در غده ایجاد میکند. برخی مواد غذایی و همچنین عوامل های دیگر مانند استرس و افسردگی، دردهای مزمن، ضربه به ناحیه تناسلی-ادراری و انجام نمونه برداری های زیاد نیز میتوانند در بروز این مشکل نقش داشته باشند.

تا به امروز، مهمترین عامل خطر برای هایپرپلازی خوش خیم پروستات(BPM) افزایش سن است. با این حال، عواملی همچون پروستاتیت، سبک زندگی کم تحرک، چاقی، قشارخون بالا و دیابت نیز با این عارضه مرتبط هستند.

محققان نیز ارتباط قوی ای بین هایپرپلازی خوش خیم پروستات و رژیم غذایی سرشار از قند، گوشت قرمز و غلات تصفیه شده کشف کرده اند.

هیچ علتی به طور قطع برای بروز سرطان پروستات شناسایی نشده است، گرچه که نقص‌های ژنتیکی(چه ارثی چه غیر ارثی) نقش کلیدی ای دارند. همان طور که سابقه خانوادگی یک عامل خطر محسوب میشود، سن نیز به همان اندازه خطرناک است. مردانی که پدر یا برادرشان در قدیم به سرطان مبتلا شده‌اند، دو تا سه برابر مردان دیگر بیشتر در معرض مبتلا به سرطان پروستات هستند. نژاد هم عامل موثری است، میزان ابتلا به سرطان پروستات در مردان سیاه‌پوست آمریکایی 60% بیشتر از سفیدپوست های آمریکایی بوده است. رژیم غذایی که شامل مصرف بی رویه گوشت قرمز و چربی های اشباع شده است عامل خطرناک شناخته شده که در کنار ان چاقی هم یک عامل خطرناک دیگری هم است. برخی مطالعات نشان داده که مردانی که دفعات انزال کمتری دارتد، در معرض خطر بالاتری در بروز سزطان پروستات قرار دارند.

چه کسانی دچار مشکلات پروستات می‌شوند و چقدر بین مردم رایج است؟

بیشتر مردهایی که به سنین بالا می‌رسند، به برخی از انواع مشکلات پروستات برخورد می کنند؛ اگرچه علائم ان می‌تواند از ناراحتی‌های خفیف مانند اجبار به بیدارشدن در طول شب برای دفع ادرار تا سرطان های پیشرفته که باعث تغییرات ناتوان کننده یا حتی مرگ می‌شوند، متغییر باشد.

حدود 9 تا 16 درصد مردان در مقطعی از زندگی خود دچار پروستاتیت (التهاب پروستات) می‌شوند. برخلاف دیگر مشکلات پروستات، رخ دادن پروستاتیت در مردان جوان و مسن به یک اندازه انها را تحت تاثیر قرار میدهد. هرساله، نزدیک به دو میلیون آدم در آمریکا برای پروستاتیت به پزشک مراجه می‌کنند. مردانی که از افسردگی، اضطراب و استرس رنج می‌برند، ممکن است با غلائم شدیدتری از پروستاتیت مواجه شوند و مردانی که سایر بیماری هایدرد مزمن را دارند هم ممکن است در معرض خطر زیادی باشند. پروستاتیت بیماری واگیرداری نیست.

علائم خطرناک پروستات چیست؟

پروستاتیت حاد با منشا باکتریایی ممکن است با علائمی مانند: تب، لرز، خستگی و درد عضلانی همراه باشد. همچین ممکن است در دفع ادرار، درد یا دشواری ای وجود داشته باشد.

پروستاتیت مزمن/ سندروم درد لگن مزمن، شامل علائمی از جمله احساس نیاز مکرر به دفع ادرار، سوزش و درد هنکام ادرار کردن، ناتوانی در تخلیه کامل مثانه، درد یا دشواری در انزال، درد در ناحیه لگن و کمر یا پرینه است. برخی از مردان احساس پری در قسمت راست روده را اعلام میکنند و ممکن است در مایع منی انها خون دیده شود. برخی از انواع پروستاتیت میتواند باعث اسپاسم عضلات کف لگن شوند. گرچه که علائم قابل مشاهده ای نیست، اما پروستاتیت میتواند سطح آنتی ژن  اختصاصی پروستات (PSA): را در خون افزایش دهد.

مشخصه اصلی BPH( هایپرپلازی خوش خیم پروستات) مجموعه علائمی با نام اختصاری LUTS( نشانه های دستگاه ادراری تحتانی) شناخته می شوند. این علائم شامل جریان ادرار ضعیف، تکرر ادرار (به ویژه در شب)، احساس نیاز مکرر به دغع ادرار، نشت ادرار و احساس عدم تخلیه کامل مثانه است. با گذشت زمان، این علائم ممکن است به حدی تشدید پیدا کنند که مثانه قادر نباشد ادرار را از پروستات مسدود شده عبور دهد و باعث بوجود امدن وضعیتی به اسم احتباس حاد ادراری می شود. ناتوانی در ادرار کردن نه تنها دردناک است، بلکه یک مورد اوژانس پزشکی جدی است زیرا میتواند به کلیه اسیب برساند. هایپرپلازی خوش خیم پروستات میتواند سطح PSA را بالاتر از حد طبیعی نیز افزایش دهد.

بیشتر موارد تشخیص سرطان پروستات نه از طریق گزارش علائم توسط بیمار،بلکه به واسطه آزمایش خون که سطح بالای PSA را نشان می دهند و همچنین همراه با نمونه برداری، صورت می گیرد. مبتلایان سرطان های کم خطر و غیرتهاجمی به طور معمول هیچ علائمی ندارند. در مواردی که مردان متوجه علائم سرطان می شوند، ان علائم ها شامل دشواری در ادرار کردن یا درد استخوان و کمر است که به علت گسترش سرطان است.

علائم شایع پروستات

چطور می توانم از مشکل پروستات جلوگیری کنم؟

از انجایی که علت های اکثر مشکلات پروستات ناشناخته است، باید به جای پیشگیری از مشکلات، به کاهش عوامل مضر فکر کنید. این موارد شامل حفظ توده بدنی سالم، ورزش، و داشتن رژیم غذایی مدیترانه ای است.

سرطان پروستات چیست؟

تمام سرطان ها زمانی بوجود می ایند که سلول ها در بخشی از بدن شروع به رشد غیرطبیعی کنند. سرطان پروستات از غده پروستات شروع میشود و ممکن است به نواحی های دیگر هم پخش شود. اگر که سرطان در داخل غده باقی بماند "سرطان پروستات وضعی" نامیده میشود. اگر در نمونه برداری، سرطان از نوع بی خطر شناسایی شود، نیاز به درمان فوری ندارد. با پایش دوره ای میتوان بررسی کرد که ایا سرطان در حال رشد است یا خیر.

سرطان های موضعی با شدت خطر متوسط و بالا را میتوان با جراحی یا پرتودرمانی درمان کرد. مردانی که جراحی انجام نمیدهند میتوانند با هورمون درمانی به اسم " درمان سرکوب اندروژن (ADT)" درمان شوند. در این روش هدف مسدود کردن تولید تستوسترون است زیرا این هورمون نقش کلیدی در پیشرفت و رشد سرطان دارد.

علت اصلی سرطان پروستات چیست؟

هیچ علت واحدی برای بروز سرطان پروستات شناسایی نشده است و محققان نمیتوانند به طور قطع بیان کنند که عامل خاصی باعث بروز این بیماری میشود. گاهی میتوان تغییرات ژنتیکی و موروثی را شناسایی کرد و موادهای شیمیایی در محیط اطراف ما که میتواند به DNA  اسیب برسانند نیز در بروز سرطان نقش دارند.

پرتوتابی، مواد شیمیایی و التهاب میتوانند باعث جهش در DNA سلول ها بشوند. در هنگام تقسیم سلولی، این جهش های سلولی نیز گسترش پیدا میکنند و باعث بوجود امدن سرطان پروستات میشوند. این نوع جهش های سلولی پس از قرار گرفتن فرد در محیط الوده به ان محرک ایجاد میشود و ماهیت ارثی ندارد.

اطلاعات تخصصی پزشکی

برخی نقص های ژنتیکی از والدین افراد به انها به ارث میرسد؛ به این جهش ها، "خط زایا" گفته میشود. دو مورد از شایع ترین نقص‌های زایا در ژن های BRCA1  و BRCA2  پیدا میشوند که وظیفه ی انها ترمیم اسیب های وارد شده به سلول ها است. هنگامی که ژن های BRCA دپار اختلال شوند، اسیب های DNA درون سلول ها ترمیم نمیشوند . منجر به تشکیل تومور میشود. برخی از مدان مبتلا به سرطان های مهاجمی پروستات، دارای ژن معیوب BRCA  (به ویژه BRCA2 ) هستند. با این حال ژن هایBRCA تنها عوامل بروز سرطان نیستند. پژوهش های اخیر 16 ژن ترمیم کننده ی DNA را شناسایی کرده اند که هرکدام از انها ممکن است در بروز سرطان نقش داشته باشند. سایر نقص های مربوط به خط زایا مربوط به جهش در ژن هایی مانند: ژن ATM است که این ژن رشد سلول را تنظیم میکند، ژن HOXB13  که این ژن در تکامل پروستات نقش دارد و ژن CHEK2 که مهار اثر تستوسترون بر رشد سلول های سرطانی است.

نکته پزشکی

اگرچه عوامل دیگری(مانند سن، نژاد،رژیم غذایی،چاقی، و کم تحرکی) بی شک در وضعیت کلی خطر ابتلا سرطان در مردان نقش دارد، اما نقص های ژنتیکی به طور احتمال قوی ترین علت و عامل پیش بینی کننده برای تعیین این که چه کسی به سرطان مبتلا خواهد و یا نخواهد شد، هستند.

مراحل و گریدهای سرطان پروستات :

درجه I

سرطان فقط در غده پروستات متمرکز است. ممکن است دکتر شما به چند روش سرطان را شناسایی کرده باشد:

o      از طریق جراحی پروستات

o      از نمونه برداری  PSA

o      ازمایش دیجیتال راست روده

o      اسکن

در این مرحله نتیجه ازمایش PSA  شما زیر عدد 10 است. درجه گروه ان 1 است.

 

درجه II

در این مرحله نیز مانند مرحله قبلی با همان علائم و نتایج سران شما مشخص شده و فقط محدود به داخل غده پروستات است.

در این مرحله نتیجه ازمایش PSA شما زیر عدد 20 است. درجه گروه ان بین 1-4 است.

این درجه به سه زیرشاخه تقسیم میشود:

IIA : یک تومور در اسکن دیده شده است یا توسط بیمار احساس شده است. شماره گروه ان 1 است. اگر بتوان ان تومور را دید و یا احساس کرد:

§       شاید اندازه ان نصف و یا کمتر نیمی از غده پروستات باشد.

§       شاید اندازه ان بیش از نصف یکی از نیمه های پروستات و یا هر دو نیمه غده پروستات باشد.

IIB: تومور در اسکن دیده شده و احساس می شود. شماره گروه ان 2 است.

IIC: تومور در اسکن دیده شده و احساس می شود. شماره گروه ان 3 یا 4 است. 

درجه III

در این مرحله، سرطان تا حدودی از خارج غده پروستات پخش شده است. اما همچنان به ثسمت غده های لنفاوی و نواحی دورتر پخش نشده است.

این درجه به سه زیر شاخه تقسیم می شود:

IIIA: سرطان همچنان در غده پروستات است. ممکن است در اسکن دیده و یا احساس شود. نتیجه ازمایش PSA زیر عدد20 است. و شماره گروه ان بین 1-4 است.

IIIB: سرطان از ناحیه پروستات فراتر رفته و کمی گسترده شده است. ممکن است به اندام های نزدیک پروستات صرایت کرده باشد. نتیحه ازمایش PSA ممکن است هر عددی باشد. شماره گروه ان بین 1-4 است.

IIIC: سرطان از ناحیه پروستات فراتر رفته و کمی گسترده شده است. ممکن است به اندام های نزدیک پروستات صرایت کرده باشد. نتیحه ازمایش PSA ممکن است هر عددی باشد. شماره گروه ان 5 است. 

درجه IV

در این مرحله رشد سرطان به طور قطع فراتر از غده پروستات است. نتیجه ازمایش PSA میتواند هر عددی باشد.

این درجه به دو زیرشاخه تقسیم میشود:

IVA: سرطان به غده های لنفاوی سرایت کرده و پخش شده است. ممکن است به اندام های نزدیک هم سرایت کند.

IVB: سرطان به سایر نقاط بدن نیز سرایت کرده است و همچنان امکان پخش در غده های لنفاوی و اندام های دیگرنیز وجود دارد.

برای درمان پروستات چه بخوریم؟ 

رژیم غذایی به‌تنهایی پروستات را درمان نمی‌کند، اما می‌تواند التهاب را کاهش دهد، از پیشرفت هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات جلوگیری کند و در کنار درمان‌های پزشکی به بهبود علائم کمک کند. غذاهای سرشار از آنتی‌اکسیدان می‌توانند التهاب را کم کنند و سلامت پروستات را بهبود ببخشند.

  • گوجه‌فرنگی و فرآورده‌های آن: گوجه‌فرنگی سرشار از لیکوپن است، آنتی‌اکسیدانی قوی که به کاهش التهاب پروستات کمک می‌کند.

  • چای سبز، میوه و سبزیجات رنگی: میوه‌ها و سبزیجات رنگی مانند توت‌ها و اسفناج و همچنین چای سبز از مواد مغذی مفید برای جلوگیری از رشد سلول‌های سرطانی هستند.

  • ماهی‌های چرب و مغزها: ماهی‌های چرب مانند سالمون و مغزهایی مثل تخم کدو سرشار از مواد مغذی مفید برای پروستات‌اند.

  • پروتئین بدون چربی: به‌جای گوشت قرمز بهتر است از پروتئین‌های بدون چربی مانند گوشت ماهی یا مرغ استفاده شود.

  • روغن‌های گیاهی: هنگام آشپزی به‌جای روغن حیوانی از روغن زیتون، کنجد و سایر روغن‌های گیاهی استفاده کنید.

  • آب کافی: نوشیدن آب کافی برای دفع سموم و سلامت دستگاه ادراری ضروری است

غذاهای ممنوعه برای درمان پروستات: 

  • گوشت قرمز فرآوری‌شده و چربی‌های اشباع/ترانس: مانند روغن‌های هیدروژنه و غذاهای سرخ‌شده.

  • لبنیات پرچرب

  • کافئین چای نوشابه

  • الکل:

  • نمک زیاد و قند/کربوهیدرات ساده

نکات تکمیلی سبک زندگی

فعالیت بدنی منظم داشته باشید — کمک به کاهش التهاب و بهبود عملکرد ادراری می‌کند.

وزن سالم را حفظ کنید — کاهش فشار اضافه بر مثانه و پروستات.

غذای تازه و کامل مصرف کنید، نه فرآوری‌شده

متن اطلاعات را اینجا ویرایش کنید.

هشدار

⚠️ نکته: این توصیه‌ها مکمل درمان پزشکی هستند، نه جایگزین آن. توصیه می‌شود در مورد رژیم غذایی مناسب با پزشک یا اورولوژیست خود مشورت شود.

آیا معاینه پروستات در منزل امکان‌پذیر است؟

برخلاف تصور رایج، معاینه پروستات را نمی‌توان مانند خودآزمایی پستان به‌صورت ایمن و دقیق در منزل انجام داد. روش استاندارد بررسی پروستات، معاینه دیجیتال رکتوم (DRE) نام دارد که در آن پزشک با استفاده از دستکش و روان‌کننده، انگشت خود را به آرامی وارد رکتوم می‌کند تا اندازه، شکل و بافت پروستات را بررسی کند. این کار نیازمند مهارت بالینی است و تلاش برای انجام آن توسط فرد غیرمتخصص نه‌تنها نتیجه قابل‌اعتمادی نمی‌دهد، بلکه می‌تواند باعث آسیب به بافت رکتوم شود.

چه کاری واقعاً می‌توان در خانه انجام داد؟

اگرچه معاینه فیزیکی در منزل توصیه نمی‌شود، اما دو کار مفید و ایمن وجود دارد:

  1. پایش علائم دستگاه ادراری (خودارزیابی، نه معاینه فیزیکی): با تکمیل پرسشنامه بین‌المللی علائم پروستات (IPSS) که در ادامه نوشته شده می‌توانید شدت علائمی مثل ضعف جریان ادرار، تکرر ادرار شبانه و عدم تخلیه کامل مثانه را در خانه بسنجید.

  2. توجه به علائم هشداردهنده: اگر متوجه یکی از این موارد شدید، باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید

پرسشنامه بین‌المللی علائم پروستات (IPSS) چیست؟

IPSS مخفف International Prostate Symptom Score است، یک پرسشنامه استاندارد و معتبر جهانی که توسط انجمن اورولوژی آمریکا (AUA) طراحی شده و پزشکان از آن برای سنجش شدت علائم دستگاه ادراری ناشی از بزرگی خوش‌خیم پروستات (BPH) استفاده می‌کنند. این پرسشنامه شامل ۷ سؤال درباره علائم ادراری در یک ماه گذشته است که هرکدام از ۰ تا ۵ نمره می‌گیرند، به‌علاوه یک سؤال جداگانه درباره کیفیت زندگی.

با پر کردن پرسشنامه ی زیر سطح سلامت پروستات خود را بسنجید.

  1. در یک ماه گذشته، چند بار احساس کردید بعد از ادرار کردن، مثانه‌تان کاملاً خالی نشده؟

  2. در یک ماه گذشته، چند بار مجبور شدید کمتر از ۲ ساعت بعد از ادرار قبلی، دوباره ادرار کنید؟

  3. در یک ماه گذشته، چند بار متوجه شدید جریان ادرارتان قطع و وصل می‌شود؟

  4. در یک ماه گذشته، چند بار برایتان سخت بود که جلوی نیاز فوری به دفع ادرار را نگه دارید؟

  5. در یک ماه گذشته، چند بار احساس کردید جریان ادرارتان ضعیف است؟

  6. در یک ماه گذشته، چند بار برای شروع ادرار کردن مجبور شدید فشار بیاورید یا زور بزنید؟

  7. در یک ماه گذشته، معمولاً چند بار در شب از خواب بیدار شدید تا ادرار کنید؟

(امتیاز بر اساس تعداد دفعات: ۰=هیچ تا ۵=۵ بار یا بیشتر) امتیاز های خود را جمع بزنید و با جدول زیر مقایسه کنید.

سنجش میزان سلامت پروستات

جمع‌بندی

پروستات غده‌ای کوچک اما پراهمیت در بدن مردان است که با افزایش سن، احتمال بروز مشکلاتی مانند پروستاتیت، بزرگی خوش‌خیم پروستات (BPH) و سرطان پروستات در آن افزایش می‌یابد. خبر خوب این است که بسیاری از این مشکلات در صورت تشخیص زودهنگام، کاملاً قابل کنترل و درمان هستند؛ به‌ویژه که بیشتر سرطان‌های پروستات از نوع کم‌خطر بوده و روند پیشرفت آهسته‌ای دارند.

نکته کلیدی، غافل نشدن از علائم هشداردهنده و انجام منظم بررسی‌های پزشکی است، نه انتظار برای بروز مشکل جدی. تکمیل دوره‌ای پرسشنامه IPSS، توجه به تغییرات الگوی ادرار، و مراجعه سالانه به اورولوژیست پس از ۵۰ سالگی (یا زودتر در صورت سابقه خانوادگی)، ساده‌ترین راه برای محافظت از سلامت پروستات است. در کنار این موارد، رعایت یک رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم و حفظ وزن مناسب هم نقش مؤثری در کاهش خطر ابتلا دارد.

اگر هر یک از علائم ذکرشده در این مقاله را تجربه می‌کنید، بهتر است بدون معطلی و صرفاً بر پایه اطلاعات این مقاله تصمیم‌گیری نکنید و برای معاینه و بررسی دقیق، به پزشک متخصص اورولوژی مراجعه کنید.

سوالات پرتکرار

پرسش‌های متداول درباره این موضوع

مشکلات و بزرگی پروستات از چه سنی شایع است؟+
بزرگی پروستات معمولا از حدود 40 تا 50 سالگی بین مردان شایع و با افزایش سن شیوع آن بیشتر میشود. طوری که اکثر مردان بالای 60 سال درجاتی از آن را تجربه میکنند.
آیا بزرگی پروستات به معنای سرطان است؟+
خیر بزرگی خوش خیم پروستات یک روند طبیعی وابسته به سن است و ارتباط مستقیمی با سرطان پروستات ندارد. اما به دلیل شباهت اولیه علائم تشخیص آن فقط از طریق آزمایش و معاینه پزشک امکان پذیر است.
آیا پروستات بیماری مسری و واگیر دار است؟+
خیر پروستات واگیر دار نیست و از طریق تماس جنسی یا نزدکی به فرد دیگری منتقل نمی شود حتی در نوع باکتریایی نیز امکان سرایت ندارد، فقط ممکن است به صورت ژنتیکی بین نسل ها منتقل شود.
آیا مشکلات پروستات در توان جنسی تاثیر میگذارد؟+
بله برخی از بیماری های پروستات میتوانند باعث انزال دردناک، کاهش میل جنسی، اختلال در نعوذ، زود انزالی یا دیر انزالی مزمن شوند.
احتمال زنده ماندن در سرطان پروستات چقدر است؟+
در صورت تشخیص زود هنگام حدود 98% بیماران تا 10 سال و 96% تا 15 سال پس از تشخیص امکان زندگی و درمان دارند که بسیار امیدوار کننده است.
مهم ترین علامت پروستات چیست؟+
تغییر در الگوی ادراری از مهم ترین علائم سرطان پروستات است، ادرار کم و منقطع، درد در هنگام دفع ادرار و یا تکرر ادرار بسیار مهم است.
توجه پزشکی

مطالب این صفحه صرفاً جنبه آموزشی دارند و جایگزین تشخیص یا درمان توسط پزشک نیستند.

اشتراک‌گذاری مقاله

نیاز به مشاوره تخصصی دارید؟

با پزشکان بی‌نوبت به‌صورت آنلاین مشورت کنید.

ویزیت آنلاین پزشک
گفت‌وگو

دیدگاه‌ها و پرسش‌ها

0
در حال دریافت دیدگاه‌ها…

سلامتی شما، اولویت بی‌نوبت است

همین حالا پزشک مناسب خود را پیدا کنید و بدون اتلاف وقت مشاوره بگیرید.

ویزیت آنلاین پزشک
مشاوره آنلاین با پزشک متخصص